Badanie czystości wody

Badanie czystości wody – metody, wartości i inne przydatne informacje

Wielu Polaków wciąż stroni od picia nieprzegotowanej wody kranowej, nawet jeśli spełnia wszystkie wymogi prawne, związane z jej zdatnością. Wynika to najczęściej z obaw dotyczących jej stanu, w jakim dociera do odbiorcy. Instalacje wodne bowiem, czy to w domu, czy w innych miejscach, często są przestarzałe, przez co woda może zawierać cząsteczki:

  • żelaza,

  • azotyny i azotany,

  • miedzi.

Wątpliwości wielu Polaków budzi nierzadko źródło, z którego pochodzi ich woda. Niektórzy też obawiają się nadmiaru chloru – nie tylko ze względu na sam wpływ tego pierwiastka na zdrowie, ale też na walory smakowe i zapachowe.

Dlatego też warto przeprowadzić badanie czystości wody, które określi, czy można ją pić prosto z kranu.

Jakie parametry się bada?

Do stwierdzenia, czy woda jest zdatna do picia, przeprowadza się dwa rodzaje badań:

  • fizyko-chemiczne – analizowana jest zawartość tlenu i innych związków chemicznych, które mogą wystąpić w wodzie. Woda jest także testowana pod kątem odczynu pH, a także mętności, barwy, temperatury czy zapachu,

  • biologiczne – badania czystości wody prowadzone są w celu zweryfikowania występowania mikrofauny. Sprawdza się rodzaje występujących w próbce mikroorganizmów, jak duża jest kolonia określonego gatunku, czy zmienia się jej zachowanie pod wpływem różnych czynników, a także jak szybko się ich liczba namnaża przy zastosowaniu określonych pożywek.

Oba typy badań powinno się prowadzić jednocześnie, gdyż tylko dzięki temu uzyskuje się pełen obraz dotyczący czystości wody.

Kiedy mówimy, że woda jest zanieczyszczona?

Najłatwiej ujmując – kiedy jej parametry nie są zgodne z prawem lub nie są akceptowalne przez konsumentów pod względem zapachu, smaku, metności i barwy. Istnieją jednak pewne wskaźniki, których wartości stanowią o czystości wody. Stąd też w czasie badań czystości wody sprawdza się m.in.:

  • odczyn pH – przyjmuje się, że woda zdatna do picia powinna się mieścić w przedziale 6,5-9,5,

  • mętność – jako odwrotność przezroczystości, wyraża się ją w NTU i nie może mieć więcej niż 1 NTU. Wyższą mętność może wywoływać obecność gliny, związków żelaza, manganu, glinu, mikroorganizmów i innych,

  • barwy – nie powinna ona przekraczać 15 mgPt/dm3, choć obecnie, według prawa, barwa ma być po prostu akceptowalna przez użytkowników,

  • zapach i smak – jak określa polskie prawo – powinny być akceptowalne. Przy badaniu czystości wody stosuje się czasem różne oznaczenia literowe dotyczące smaku:

    • R – roślinny,

    • G – gnilny,

    • S – specyficzny

    • intensywność zapachu: 0 (brak) – 5 (intensywny). Niekiedy też stosuje się specyficzne nazewnictwo, określające woń wody: siarkowodorowa, ropopochodna lub żelazista.

  • twardości ogólnej – akceptowalna twardość mieści się w widełkach od 60 do 500 mgCaCO3/dm3. Twarde wody mają wyższe stężenie związków mineralnych wapnia i magnezu. Można to rozpoznać np. po osadzie zbierającym się w czajniku, wylewkach, grzałkach etc.

  • obecność żelaza i manganu – pierwszy pierwiastek nie może przekraczać 0,2 mg/dm3, w drugim przypadku zaś 0,05/dm3. Większą obecność tych minerałów w wodzie można rozpoznać po np. pobrudzonych na brązowo ubraniach po praniu, a także osadach w wannie czy umywalce.

Istnieją również normy dotyczące obecności amoniaku (maksymalnie 0,5 mg/dm3), azotanów i azotynów (odpowiednio 50 mg na dm3 i 0,5 mg na dm3). W przypadku natomiast chlorków i siarczanów normę określono na 250 mg/dm3.

Jak wygląda klasyfikacja wód wykorzystywanych do spożycia w Polsce

W naszym kraju obowiązują różne klasyfikacje, dotyczące czystości wody. Z racji faktu, że nas interesują przede wszystkim wody użytkowe, można przytoczyć klasyfikację, przyjętą w 2002 roku przez Ministerstwo Środowiska:

  • Kat. A1 – jest to woda, która wymaga jedynie filtracji i dezynfekcji (jest najczystsza),

  • Kat. A2 – wodę tej klasy należy uzdatnić fizycznie i chemicznie,

  • Kat. A3 – jako najgorszej jakości, woda tej klasy wymaga specjalnego uzdatniania fizycznego i chemicznego.

Jak pobrać wodę do badania?

Do pobrania próbki do badań fizyczno-chemicznych wymagany jest sterylny zbiorniczek o pojemności 1 l, a biologicznym – 0,5 l. Potrzebne też będą wkłady chłodzące, spray do dezynfekcji, taśma klejąca i rękawiczki jednorazowe. Należy również zamówić kuriera, a sam pobór próbki powinien być przeprowadzony w dniu, kiedy ma się on pojawić po odbiór.

Przed całą procedurą należy umyć dłonie, po czym nałożyć rękawiczki jednorazowe. Wodę czerpiemy do sterylnych pojemników, uzyskanych z laboratorium lub sanepidu. Pamiętajmy – nie wolno dotykać ani wlotu, ani wnętrza butelek powierzchnią kranu, a zbiorniczki otwieramy dopiero w momencie poboru próbki. Co ważne – nie powinno się pobierać jej w miejscu, gdzie jest toaleta lub węże elastyczne – stąd najlepiej zrobić to w kuchni. Tuż przed odkręceniem kranu spryskujemy jego wylot środkiem dezynfekcyjnym.

Nieco inaczej procedura wygląda, kiedy chcemy wykonać biologiczne badanie czystości wody. Należy wpierw puścić wodę przez około 5 minut – zimną i średnim strumieniem, następnie zakręcić i spryskać wylot kranu, znów puścić wodę na kolejne 2 minuty. Po napełnieniu butelki do około 400 ml należy ją natychmiast zamknąć i opisać próbkę – miejsce poboru, czyli adres i pomieszczenie. Należy ją chronić przed promieniami słonecznymi, a także wysoką temperaturą, dlatego po opisaniu trzeba umieścić zbiorniczek w termopaczce z wkładami chłodzącymi i środkiem dezynfekcyjnym.

Gotową próbkę wystarczy wręczyć kurierowi wraz z listem przewozowym i wysłać do laboratorium firmy Analiza Wody, mieszczącego się na ul. Słowackiego 28/1p w Czechowicach-Dziedzicach. Wykonamy dla Państwa kompleksowe i rzetelne badania, dzięki którym określimy przydatność wody do spożycia.

Badanie czystości wody
Średnia ocena: 5 (100%) Na podstawie: 6 ocen