Jak przygotować próbkę wody do badania?

Monitorowanie stanu i jakości wody jest bardzo ważne, aby zadbać o to, by była bezpieczna do spożycia czy wykorzystania w branży spożywczej lub np. farmaceutycznej. W związku z tym trzeba regularnie poddawać ją badaniom. Warto zatem wiedzieć, jak przygotować taką próbkę, aby wyniki analiz były wiarygodne, rzetelne i obiektywne. 

Badanie wody w sanepidzie i w laboratorium — przygotowanie próbki wody do analiz krok po kroku 

Badanie wody w sanepidzie czy w prywatnym laboratorium wymaga odpowiedniego przygotowania próbki do analizy. W tym celu należy wykonać po kolei poniższe kroki. Trzeba przy tym pamiętać, że nawet drobne odstępstwa od zaleceń mogą powodować zaburzenie obiektywizmu badania i nie dostarczyć rzetelnych informacji na temat stanu wody. 

• Przygotowanie do pobrania próbki — będzie potrzebna sterylna butelka o pojemności co najmniej 500 ml lub więcej (w zależności od zaleceń do konkretnego badania — inne mogą być np. podczas badań fizykochemicznych wody, a inne podczas analizy jej odczynu pH). Pamiętaj też o rękawiczkach, aby nie przenosić drobnoustrojów do próbki i etykiecie niezbędnej do oznaczenia pobranego materiału. 

• Wybór i przygotowanie miejsca poboru — wybierz, skąd weźmiesz wodę (np. z kranu). Przygotuj miejsce poboru. Jeśli jest to np. wlewka w kuchni czy w łazience, zdezynfekuj jej powierzchnię. 

• Napełnienie butelki i oznaczenie próbki (datą, godziną, miejscem poboru) — uruchom kran i zacznij lać wodę. Rób to przez 2-3 minuty. Po tym czasie przejdź do napełniania butelki wodą. Gdy zbierzesz odpowiednią ilość, zakręć wodę, zamknij butelkę i oznacz ją zgodnie z zaleceniami laboratorium badawczego. Nie przelewaj cieczy, nie ogrzewaj jej i nie wychładzaj. 

• Dostarcz próbkę do laboratorium najszybciej jak to możliwe — możesz ją wysłać np. kurierem, aby szybko dotarła do placówki. 

Dlaczego ważne jest zadbanie o odpowiednie przygotowanie próbki wody do badania? 

Dobrze pobrana, zapakowana i szybko dostarczona próbka wody pozwoli zbadać zapach wody czy przeprowadzić analizę mętności wody. Jeżeli jednak w całym procesie wystąpią jakiekolwiek nieprawidłowości, będzie się to wiązało z brakiem obiektywnego wyniku badań. Przez to drobnoustroje, szkodliwe patogeny czy metale ciężkie mogą nie zostać wykryte. W związku z tym będzie istniało zagrożenie, że użytkownicy nadal będą korzystać z zanieczyszczonej wody, a to będzie negatywnie wpływało na stan ich zdrowia oraz jakość życia. Może być też wręcz przeciwnie: wyniki analiz będą zaburzone i doprowadzą do tego, że w wodzie dojdzie do rozprzestrzenienia się bakterii czy innych patogenów, których nie ma w sieci wodociągowej czy w prywatnym ujęciu. Spowoduje to stres, a także przyczyni się do podjęcia działań mających na celu poprawę jakości wody, które nie będą w rzeczywistości konieczne w danej sytuacji (a będą generowały wydatki). 

Gdzie zbadać wodę ze studni lub z wodociągu? 

Samo pobranie, przechowywanie i dostarczenie próbki wody jest bardzo ważne dla obiektywnego wyniku badań. Równie ważne jest jednak to, co stanie się później z zawartością butelki. Gdzie zbadać wodę ze studni i z wodociągu, aby wyniki były rzetelne i by móc szybko uzyskać do nich dostęp? Najlepiej w tym celu skorzystać z oferty akredytowanego laboratorium, czyli spełniającego restrykcyjne normy dotyczące jakości świadczonych usług czy kompetencji personelu. Współpraca z nim w zakresie badania wody ze studni kopanej (np. przy monitoringu kontrolnym wody w studni do odbioru domu) umożliwi uzyskanie wiarygodnych informacji na temat stanu wody w wymaganym terminie. Rzetelność analizy będzie z kolei potwierdzona legalną dokumentacją, która może być wykorzystana np. w procesie ubiegania się o pozwolenie na użytkowanie budynku mieszkalnego. 

Pytania i odpowiedzi dotyczące przygotowania próbki wody do badania 

Jak długo można przechowywać wodę z kranu przed poddaniem jej badaniom? 

Jak długo można przechowywać wodę z kranu przed oddaniem jej do laboratorium? Najlepiej zadbać o to, aby trwało to najkrócej, ile się da. Warto dostarczyć ciecz w ciągu 24 godzin od jej pobrania. Jeśli nie jest to możliwe, trzeba przechowywać próbkę w odpowiednich warunkach (w temperaturze niższej niż temperatura, którą miały w chwili pobierania oraz w ciemności). 

W jakiej temperaturze powinna być przechowywania próbka do badania wody? 

Próbka do badania (np. analizy barwy wody) powinna być przechowywana w chłodnym miejscu, najlepiej w lodówce, gdzie temperatura nie spada poniżej 4°C i nie podnosi się powyżej 8°C. Dzięki temu w pobranej cieczy nie będą się rozwijały mikroorganizmy zaburzające wynik analiz. 

Do czego pobrać próbkę wody? 

Próbkę wody do badań należy pobierać do sterylnej butelki dostarczonej przez laboratorium lub do czystej, plastikowej butelki o pojemności co najmniej 500 ml (nie powinna być wcześniej używana, aby nie powodowała zaburzenia wyników analizy). 

Jak pobrać próbkę wody, aby nie wpłynąć na wynik badania? 

Trzeba pobrać próbkę z dbałością o higienę (sięgając po rękawiczki), dezynfekując miejsce poboru wody, a także dostarczając próbkę do laboratorium w możliwie najkrótszym czasie od pobrania. Jeśli nie będzie to możliwe w ciągu 24 godzin, trzeba ją przechowywać w lodówce.