Badanie wody - Legionella

Sprawdź obecność bakterii Legionella w wodzie

Legionelloza to choroba zakaźna, wywoływana przez bakterie z rodzaju Legionella, gram-ujemne pałeczki. Schorzenie to na ogół jest kojarzone z gorączką Pontiak, jednak te niebezpieczne mikroorganizmy mogą również przyczyniać się do rozwoju chorób układu oddechowego, w tym między innymi zapalenia płuc. Obowiązek mikrobiologicznego badania wody w kierunku obecności Legionella został wprowadzony 1 stycznia 2008 roku, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 29 marca 2007 roku w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożywania przez ludzi.

Objawy Legionellozy

Bakterie z rodzaju Legionella są dość mocno rozpowszechnione w otaczającym nas środowisku – wykryto je między innymi w wodzie pitnej, zbiornikach wodnych, wieżach chłodniczych, a nawet w ziemi pochodzącej z wyrobisk. Może pochodzić również z takich miejsc jak pływalnia czy brodzik. Źródłem zakażenia pałeczkami tych mikroorganizmów najczęściej są jednak instalacje wody ciepłej, a niekiedy także sitka prysznicowe, kurki czerpalne, nawilżacze oraz urządzenia klimatyzacyjne. Do wczesnych oznak Legionellozy zalicza się objawy grypopodobne, a więc bóle głowy, utrata apetytu, bóle mięśniowo-stawowe oraz ogólne złe samopoczucie. Zakażeniom może towarzyszyć ponadto biegunka oraz ból brzucha.

Legionella - badanie wody

Mikrobiologiczne badanie wody w kierunku obecności Legionella z pływalni, brodzika czy innych miejsc, jest jednym z istotniejszych badań mikrobiologicznych, gdyż pozwala na wykrycie pałeczek tych groźnych bakterii, a tym samym na zapobieganie zakażeniom. Ze względu na obowiązujące przepisy prawa oraz konieczność oceny skażenia bakteriami z rodzaju Legionella, próbki pobrane do badań powinny pochodzić z różnych punktów sieci wodociągowej. Najczęściej pobiera się je z punktów zlokalizowanych na odcinkach zasilających całą instalację, z miejsc położonych w najdalszych odcinkach instalacji, a także z punktów znajdujących się na powrocie wody cyrkulacyjnej. Przeprowadzamy również badania fizykochemiczne wody z pływalni czy z brodzika.

Warto podkreślić, że największe ryzyko występowania bakterii z rodzaju Legionella jest związane z instalacjami wody ciepłej. Wysoka temperatura, obecność osadów oraz brak recyrkulacji – czynniki te sprzyjają namnażaniu się tych chorobotwórczych mikroorganizmów, dlatego monitoring wody w kierunku pałeczek Legionella jest bardzo istotny.

A. Wymaganie mikrobiologiczne, jakim powinna odpowiadać ciepła woda.


L.p Parametr Liczba
Mikroorganizmów
[jtk]
Objętość próbki [ml] Objaśnienia
1 Legionella sp. <100 100 1)
<50 1000 2)


Objaśnienia:
1) Należy badać w próbkach wody ciepłej pobranych w przedsiębiorstwach podmiotu wykonującego działalność leczniczą w rodzaju stacjonarne i całodobowe świadczenia zdrowotne i w budynkach zamieszkania zbiorowego oraz w budynkach użyteczności publicznej, w których w trakcie ich użytkowania wytwarzany jest aerozol wodno- powietrzny.
2) Wartość parametru dotyczy przedsiębiorstw podmiotu wykonującego działalność leczniczą w rodzaju stacjonarne i całodobowe świadczenia zdrowotne, w których przebywają pacjenci o obniżonej odporności, w tym objęci leczeniem immunosupresyjnym.

B. Minimalna częstotliwość pobierania próbek ciepłej wody oraz procedury postępowania w zależności od wyników badania bakteriologicznego 1)

Lp.

Liczba

Legionella

Ocena

skażenia

Postępowanie Badanie
1. <100/100ml
<502/1000ml

Brak lub

znikome

System pod kontrolą-nie wymaga podjęcia specjalnych działań. 2 razy w roku 3)
Po 1 roku 4)
2. ≥ 100/100ml
≥502)/1000ml
Średni Jeżeli większość próbek jest pozytywna, należy sieć wodną uznać za skolonizowaną przez pałeczki Legionella, znaleźć przyczynę ( dokonać przeglądu technicznego sieci, sprawdzić temperaturę wody) i podjąć działania zmierzające do redukcji liczby bakterii. Dalsze działania (czyszczenie i dezynfekcja) zależą od wyniku następnego badania. Po 4 tygodniach, jeżeli wynik badanie nie ulegnie zmianie, należy przeprowadzić czyszczenie i dezynfekcję, powtórzyć badanie po 1 tygodniu, następnie po 1 roku.
3. ≥1000/100 ml
>1002)/1000 ml
Wysokie Należy przystąpić do działań interwencyjnych jw., włącznie z czyszczeniem i dezynfekcją systemu- woda nie nadaje się do pryszniców. Po 1 tygodniu od czyszczenia i dezynfekcji, następnie co 3 miesiące. 5)
4. ≥10000/100 ml
≥10002)/1000 ml

Bardzo

wysokie

Należy natychmiast wyłączyć z eksploatacji urządzenia i instalacje wody ciepłej oraz przeprowadzić zabiegi ich czyszczenia i dezynfekcji. Po 1 tygodniu od czyszczenie i dezynfekcji, następnie co 3 miesiące.5)


Objaśnienia:
1) Jeżeli jest to wynik badania 1 lub 2 próbek, w celu wykluczenia skażenia punktowego powinno być pobranych i zbadanych więcej próbek.
2) Wartość parametru dotyczy przedsiębiorstw podmiotu wykonującego działalność leczniczą w rodzaju stacjonarne i całodobowe świadczenia zdrowotne, w których przebywają pacjęci o obniżonej odporności, w tym objęci leczeniem immunosupresyjnym.
3) Minimalna częstotliwość pobieranie próbek ciepłej wody do badań w przedsiębiorstwach podmiotu wykonującego działalność leczniczą w rodzaju stacjonarne i całodobowe świadczenia zdrowotne oraz w przedsiębiorstwach podmiotu wykonującego działalność leczniczą w rodzaju stacjonarne i całodobowe świadczenia zdrowotne, w których przebywają pacjenci o obniżonej odporności, w tym objęci leczeniem immunosupresyjnym.
4) Minimalna częstotliwość pobierania próbek ciepłej wody do badań w podmiotach innych niż podmioty wskazane w pkt.3. Jeżeli w kolejnychbadaniach w odstępach rocznych stwierdzono <100 jtk/100ml, badanie wykonuje się po 3 latach.
5) Jeżeli w kolejnych dwóch badaniach wykonanych w odstępach trzech miesięcy stwierdzono <100jtk/100 ml, to następne badanie można wykonać za rok. Jeżeli w kolejnych dwóch badaniach wykonanych w odstępach trzech miesięcy stwierdzono <50 jtk/1000 ml, to następne badanie można wykonać za pół roku.

Uwaga:

Postępowanie dezynfekcyjne (dezynfekcja termiczna lub chemiczna) powinno zostać ponadto podjęte zawsze:
1) W przypadku wyłączenia instalacji wodociągowej na dłużej niż 1 miesiąc;
2) Jeżeli instalacja wodociągowa lub jej część została wymieniona lub zabiegi konserwacyjne mogły prowadzić do jej zanieczyszczenia;
3) W instalacji wodociągowej w miejscu przebywania osób, u których wystąpiło podejrzenie lub stwierdzono zachorowanie na legionelozę.

Usuwanie Legionelli w szpitalach Usuwanie Legioenlli we wspólnotach mieszkaniowych Usuwanie Legionelli na basenach Usuwanie Legionelli w punktach gastronomicznych